thần tích
Định nghĩa
- Danh từ:
- Truyện kể về các vị thần: "thần tích" chỉ những câu chuyện, sự tích được lưu truyền trong dân gian về nguồn gốc, công đức, sự nghiệp của các vị thần, thường gắn với tín ngưỡng thờ cúng.
- Sử liệu về thần linh: "thần tích" cũng là văn bản, tài liệu ghi chép lại các sự kiện liên quan đến các vị thần, đặc biệt trong văn hóa thờ Mẫu, thờ Thành hoàng làng.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Thần tích về Thánh Gióng được nhiều người biết đến. (Câu chuyện về sự tích Thánh Gióng rất phổ biến.)
- Làng tôi còn lưu giữ thần tích của Thành hoàng. (Ngôi làng tôi vẫn còn giữ tài liệu ghi chép về vị thần được thờ.)
Các cách sử dụng nâng cao
"thần tích và thần phả": hai loại văn bản cổ ghi chép về thần linh (thần tích kể chuyện, thần phả ghi gia phả thần).
- Nghiên cứu thần tích và thần phả giúp hiểu lịch sử địa phương. (Việc đọc các sự tích và gia phả thần giúp ta biết thêm về quá khứ vùng đất.)
"thần tích dân gian": những câu chuyện thần thoại truyền miệng.
- Thần tích dân gian thường mang tính giáo dục và giải trí. (Những câu chuyện thần linh truyền miệng vừa dạy bài học vừa gây hứng thú.)
Biến thể và từ gần giống
Sự tích (danh từ): câu chuyện kể về nguồn gốc, sự kiện, thường gắn với nhân vật lịch sử hoặc thần thoại — gần nghĩa với "thần tích", nhưng phạm vi rộng hơn.
- Sự tích bánh chưng, bánh dày là truyền thuyết quen thuộc. (Câu chuyện về nguồn gốc bánh chưng, bánh dày rất quen thuộc.)
Thần thoại (danh từ): thể loại văn học dân gian kể về các vị thần — khác với "thần tích" ở chỗ "thần thoại" thường mang tính hư cấu, còn "thần tích" có yếu tố lịch sử địa phương.
Từ đồng nghĩa
- Sự tích: câu chuyện kể về nguồn gốc, sự kiện.
- Truyền thuyết: câu chuyện dân gian về nhân vật hoặc sự kiện lịch sử có pha yếu tố kỳ ảo.
Thành ngữ liên quan
- Thần tích thần phả: chỉ toàn bộ tài liệu, văn bản cổ liên quan đến thần thánh trong làng xã.
- Các cụ trong làng giữ gìn thần tích thần phả cẩn thận. (Các vị cao niên trong làng bảo quản chu đáo các tài liệu về thần linh.)